De grenzen van autonomie!
Lisa Kirkenier
Hoe kunnen geprojecteerde, visuele en non-verbale instructies van een logistieke zorgrobot worden ontworpen om mensen in een liftcontext aan te zetten tot het helpen bedienen van de lift, zonder gebruik van taal of aanpassingen aan de infrastructuur?
In ziekenhuizen wordt de druk op zorgprofessionals steeds groter. Door personeelstekorten, een groeiende zorgvraag en veel terugkerende logistieke taken is er behoefte aan slimme ondersteuning. Logistieke zorgrobots kunnen hierin een rol spelen door materialen, medicatie of hulpmiddelen zelfstandig door het ziekenhuis te vervoeren. Ze nemen geen zorgtaken over, maar ondersteunen het personeel door tijdrovende loop- en transporttaken te verminderen.
Maar ook autonome robots lopen tegen grenzen aan. Een van die grenzen bevindt zich letterlijk tussen verdiepingen: de lift. Voor mensen is het vanzelfsprekend om op een knop te drukken, in te stappen en een verdieping te kiezen. Voor een robot is dit juist een grens: hij kan wel naar de lift rijden, maar kan de lift niet altijd zelfstandig bedienen.
Wanneer de robot niet rechtstreeks met de lift kan communiceren en de infrastructuur niet aangepast mag worden, ontstaat er een nieuwe ontwerpvraag. Niet: hoe maken we de robot volledig zelfstandig? Maar: hoe kan de robot op een duidelijke, toegankelijke en sociaal passende manier om hulp vragen aan mensen in zijn omgeving?
De grenzen van autonomie onderzoekt hoe een logistieke zorgrobot mensen kan betrekken bij een kleine, maar belangrijke handeling: het indrukken van de liftknop. Het project laat zien dat autonomie niet altijd betekent dat een robot alles alleen doet. Soms ontstaat autonomie juist door samenwerking tussen robot, mens en omgeving.
Het eindresultaat is een proof of concept waarin de robot via een geprojecteerde animatie om hulp vraagt. De instructie verschijnt niet op de robot zelf, maar direct naast het liftpaneel: precies op de plek waar de gebruiker moet handelen. Zonder tekst, spraak of geluid laat de animatie zien dat de robot hulp nodig heeft en dat iemand kan helpen door op de liftknop te drukken.