Kut Geluk!
Daan van en Hurk
Steeds meer jongeren vinden geluk één van de belangrijkste dingen in hun leven. Tegelijkertijd voelen zij zich minder gelukkig dan ooit. Onder invloed van social media ontstaat het beeld dat geluk zichtbaar, maakbaar en haalbaar is — iets waar je continu naartoe moet werken. Maar onderzoek laat zien dat juist dit najagen van geluk kan leiden tot meer stress en teleurstelling: de happiness paradox.
Met dit project onderzoek ik hoe ik jongeren kan informeren over deze paradox, zodat zij kritischer gaan kijken naar hun ideeën over geluk en succes.
Kut Geluk! is een campagne waarin ik jongeren wil laten nadenken over hun relatie met geluk. Want we zijn er nog nooit zoveel mee bezig geweest… maar voelen we ons er ook echt beter door?
Centraal staat de happiness paradox: hoe meer je geluk probeert na te jagen, hoe verder het soms juist weg lijkt.
De basis van de campagne is een YouTube-video, waarin ik dit fenomeen uitleg op een manier die hopelijk nét even anders binnenkomt. Niet als droge theorie, maar met herkenbare voorbeelden van social media, vergelijking en die constante druk om “iets” van je leven te maken.
Om mensen daar naartoe te trekken, heb ik korte video’s gemaakt voor Instagram en TikTok. Snelle, visuele fragmenten die je aandacht pakken en je hopelijk laten denken: oké wacht even… hier zit misschien iets in?
Maar alleen deze video vond ik niet genoeg.
Daarom heb ik een brief geschreven aan de Taalunie met het verzoek om het woord ‘geluk’ uit de Nederlandse taal te schrappen. Want als zo'n klein woordje zoveel ongeluk brengt dan kunnen we het beter helemaal uit onze vocabulaire halen.....toch? Best een belachelijk idee misschien — maar juist daardoor interessant.
Met die brief ben ik de straat op gegaan en heb ik jongeren gevraagd: -> “Zou jij dit ondertekenen?”
De reacties daarop zijn misschien wel het belangrijkste onderdeel van het project. Sommige mensen zijn het er totaal niet mee eens, anderen juist wel. Maar bijna iedereen moet er even over nadenken. En precies dat moment — dat kleine beetje twijfel — is waar het om draait.
Dus.... wat zou jij doen? Zou jij het woord 'geluk' willen behouden in de staat zoals hij nu is of denk jij misschien wel:
"Schrappen dat woord, Kut Geluk!"
Hoe herken je dat een ontwerp door jou gemaakt is?
Mijn werk herken je aan een vrij directe, soms een beetje bijdehandse aanpak. Ik stap gewoon op mensen af en ga het gesprek aan. Niet alles verloopt volgens de boekjes van CMD — vaak werk ik op gevoel en probeer ik gewoon dingen uit.
Soms ga je daarmee op je bek, maar juist daar komen de interessantste inzichten vandaan. Mijn projecten krijgen daardoor een speelse, experimentele uitstraling die goed past bij mij als vrolijke chaoot.
Daarnaast zit er bijna altijd een filosofische laag onder mijn werk. Ik denk veel na en stel graag vragen, maar probeer dat altijd te balanceren met humor en nuchterheid. Juist die combinatie — een serieus onderwerp met een lichte, soms absurde uitwerking — geeft mijn werk karakter.
Welk project tijdens je opleiding heeft jou het meest geleerd?
Dat is zonder twijfel mijn afstudeerproject Kut Geluk!
Het onderwerp ‘geluk’ is behoorlijk ongrijpbaar en dat maakte het soms frustrerend. Het heeft mij op momenten zelfs een beetje 'ongelukkig' gemaakt;) Ik heb veel tijd doorgebracht in mijn eigen hoofd zonder echt stappen te zetten. Juist daardoor heb ik geleerd dat je soms gewoon moet beginnen — ook als je nog niet precies weet waar je uitkomt.
Dit project heeft mij laten inzien dat er eigenlijk geen verkeerde stappen bestaan. Elke stap brengt je dichter bij iets nieuws. Minder nadenken, meer doen — dat is denk ik mijn grootste les geweest.
Waarom heb je gekozen voor CMD en is dat tijdens de opleiding veranderd?
Ik ben een dromer. Constant zweven er allerlei ideeën door mijn hoofd. Soms misschien een beetje groot — grootsheidswaanzin zit er af en toe wel bij. Alleen had ik vroeger niet de skills om die ideeën ook echt uit te werken.
Ik kon er enthousiast over vertellen, maar iets maken? Dat gebeurde niet.
CMD gaf mij de tools. Zo wilde ik leren video’s maken om filmregisseur te worden, websites bouwen om mijn eigen versie van het Wereld Natuur Fonds te starten, interactieve installaties ontwerpen voor een escape room en grafisch design om alles er gelikt uit te laten zien.
Tijdens de opleiding zijn die verwachtingen eigenlijk alleen maar overtroffen. Zo is door een stage in Zuid-Afrika en een minor in de Filipijnen zelfs mijn droom om de wereld te ontdekken werkelijkheid geworden.
CMD bedankt!
Waar hoop/verwacht je over 5 jaar te werken?
In de kleuterklas vertelde ik de juf dat ik paleontoloog wilde worden (een wetenschapper die het leven in het geologisch verleden bestudeert door fossielen en sporen van planten en dieren (zoals dinosauriërs) te onderzoeken). Toen ik mijn eerste dvd van Freek Vonk kreeg wilde ik bioloog worden. Toen ik mijn eerste iPod kreeg en mijn broertje dwong om de hoofdrol te spelen in mijn zelfbedachte films, besloot ik dat ik filmregisseur wilde worden. Toen in 2018 Spider-Man: Into the Spider-Verse uitkwam dacht ik: animatie is het. Tijdens mijn stage in Zuid-Afrika, waar ik werkte aan een animatie, besefte ik dat fulltime wereldreiziger mij ook wel ligt. En na mijn minor in de Filipijnen, waar ik samen met lokale mensen werkte aan een beter afvalverwerkingssysteem, kwam daar nog iets bij: werken aan projecten in het buitenland die écht ergens over gaan.
De vraag waar ik over 5 jaar werk vind ik daarom lastig.
Ik heb veel interesses en nog meer mogelijkheden. Wat ik wél weet: ik wil de wereld zien, blijven maken, blijven leren en zoveel mogelijk ervaringen opdoen.
Ik voel me nu al rijk.
Ik hoop de komende jaren vooral rijker te worden in ervaringen — en als het kan, anderen daarin mee te nemen.